"Storyteller"

Bài viết này không đả kích ai, cũng không quảng cáo, mà chỉ để lại đây ghim đó, rồi ở các năm tiếp theo sẽ quay lại vào đọc lại và xem thế giới đã thay đổi tiếp tục ra sao…

Kể từ sau dịch Covid, thì công nghệ bùng nổ phát triển mạnh mẽ, cách mua sắm đã thay đổi có xu hướng kết nối từ nhà sản xuất trực tiếp đến khách hàng mà không qua trung gian, ngày xưa chúng ta mua một món đồ thì khó, ngày nay chúng ta mua dễ dàng vì có thể kết nối trực tiếp đến nhà bán theo cách thuật ngữ gọi là D2C (Direct-to-Consumer) bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng cuối cùng. Dần thì những kiểu buôn bán truyền thống cha truyền con nối sẽ phải bị lược bỏ đào thải bớt theo một cách tự nhiên. Điển hình nôm na những thứ nhỏ nhất như ngày xưa mua một chiếc lưỡi khoan để khoan tường thì ra chợ vật tư truyền thống họ bán 1 con là 12-15k và chúng ta phải mặc cả, ngày nay đã có chuỗi cửa hàng vật liệu hiện đại, bạn có thể mua tương đương con số đó nhưng nó là 1 hộp đến tận 5 cái, chưa kể khách hàng còn được tích điểm, khuyến mãi, hoàn tiền và có khá nhiều cơ hội ưu đãi cộng thêm nhiều phương án thanh toán, trả chậm, trả sau, thanh toán thẻ, điện thoại chạm NFC thanh toán và bây giờ chúa tể thanh toán nhanh nhất hiện chưa có phương án nào thay thế (theo mình nghĩ) là Watch pay! Rồi một cái tắc-kê khoan tường ngày xưa cổ điển vẫn là màu trắng, ngày nay họ có rất nhiều màu sắc (cam, vàng, xanh lá v.v..) để người thợ có thể thoả thích chọn lựa, và có muôn vàng, và vô số thứ mới lạ mà chợ truyền thống không có. Ngày xưa hay khoe tay nhau cái món này tôi mua là made in Japan nè, ngày nay bạn có thể tìm mua dễ dàng ở các cửa hàng Nhật Bản (Muji, Nitori, Kohnan…) như cái thùng thiếc đựng đồ nghề mà mấy gã đàn ông vẫn mê, Made in Japan bạn có thể mua dễ dàng. Đó chỉ là kênh offline (mua hàng vật lý). Ngày trước đi siêu thị mua rau thì cái quầy getline tính tiền truyền thống vẫn nườm nượp và mình quan sát có một vài máy tự thanh toán vẫn còn khá vắng, dạo gần đây mình quay lại thì thấy bất ngờ vì khách hàng họ xếp hàng chọn quầy thanh toán tự động rồng rắn lên mây nhiều hơn cả quầy có người đứng truyền thống, trông nó khá là hi-tech và văn minh. Đó chính là sự tiện lợi đã tập dần tệp khách hàng thay đổi tư duy mua sắm bị động sang chủ động. Mình là người có thói quen hay đi dạo mall để quan sát, không phải là chỉ để đi mua sắm mà thật chất là mình cảm nhận và trải nghiệm được thế giới họ đang “cập nhật” như thế nào, và mình muốn tiếp cận, trải nghiệm học hỏi nó…

Mình quan sát bước vào cửa hàng thể thao Dec…, họ bày trí khá rõ ràng, tối giản, những mẫu outlet họ vẫn để chung kệ với hàng mới nhưng họ làm 2 cái line cam chạy dọc xuống để cách ra cho khách hàng biết là hàng outlet một cách khá thông minh, ngăn nắp, đồ nhập khẩu nhưng họ bán với giá dễ chịu để bạn dễ tiếp cận, có xu hướng mua nhiều và thường xuyên hơn, dần dần lưu vào tâm trí bạn là khi bạn cần đi bơi bạn cần mua kính, bạn phải nhớ tới cái store đó và đi đến đó ngay, chứ không phải là đến các cửa hàng lẻ như ngày xưa hay mua, để phải mặc cả giá, và nhiều khi còn nghi ngờ nhân sinh món hàng. Chưa kể họ có nhiều loại mặt hàng đa dạng phong phú, thú ví và độc đáo (vì đa số là đồ nhập khẩu, hoặc gia công theo tiêu chuẩn quốc tế) dạo một vòng chọn món sau đó ra quầy Cashier getline chờ tới lượt thanh toán thì nhìn lên mình thấy họ để 1 câu slogan “CHỈ CÓ THỂ LÀ HÀI LÒNG” mà mình đã thốt lên rằng, thật sự quá hài lòng. Bạn mua món hàng khi bước ra cửa bạn vui và hài lòng, thoải mái, hạnh phúc thì đây không hẳn là bạn nghĩ nó thật đơn giản, đây là cả công trình của bao nhiều cái đầu con người lập trình, thật sự hành vi mua sắm nó đã thay đổi rồi các bạn. Chúng ta nên học tập.

Đối với một người lập trình website như mình ngày xưa build một cái web cho khách code thì phải màu mè hoa lá cành, banner chạy dọc 2 bên, quảng cáo các kiểu con đà điều, ngày nay mình phải học lại cách build gần như phải tối giản hết mức, chưa kể web phải biết co giãn layout theo nhiều loại thiết bị người xem, và cố gắng thể hiện sản phẩm tối giản nhất đáp ứng được trực quan với tiêu chí dễ xem, dễ mua, sản phẩm rõ ràng thực tế, tạo sự thuận lợi nhanh nhất có thể cho khách hàng, vì đa số khách hàng mua sắm ngày nay (như mình cũng vậy) bây giờ họ đi mua sắm tối thiểu đã có kiến thức, thông thái và tốc độ hơn xưa, nhưng ngày nay vẫn còn một vài đơn vị bán hàng theo kiểu mập mờ, ảo ảnh thì chỉ còn một số thế hệ cũ chưa theo kịp thì họ vẫn còn phải chọn lựa. Nhưng rồi cũng sẽ phải theo quy luật đào thải trong tương lai…

Ngày xưa bạn đến cửa hàng cung ứng dịch vụ, có 5 người phục vụ bạn. Ngày nay họ thông thái hơn họ đổ tiền chạy app, mua công nghệ, viết phần mềm. Họ chỉ cần lắp 1 chiếc máy đa năng, chỉ có duy nhất 1 cái màn ảnh, và sau đó họ cắt hết nhân viên, giữ lại 2 người, 1 người đứng quan sát tại điểm giao dịch, 1 người ở trên tiếp nhận thông tin và xử lý qua màn ảnh. Tốc độ và nhanh hơn cách truyền thống.

Cũng giống như AI, nếu bạn không hiểu về nó thì bạn sẽ khá sợ nó, sợ nó đào thải mình, nếu bạn hiểu về nó, nó sẽ cùng bạn đồng hành và có thể là một tay sai đắc lực song hành cùng bạn. Điều chúng ta không muốn bị bỏ lại thì chỉ còn cách chúng ta học hỏi, và đi cùng nó… Vì thế giới đã thay đổi rồi!